İkinci el araç piyasasında yapay zekâ kullanılarak sahte ekspertiz raporları hazırlanması, araç almayı düşünen vatandaşlar için yeni bir risk oluşturuyor. Eski raporların dijital ortamda değiştirilerek araçlardaki önemli kusurların gizlenebildiğine dikkat çeken uzmanlar, alıcıların ilan sitelerindeki belgelere güvenmek yerine satın alma öncesinde bağımsız ekspertiz yaptırmasını öneriyor.
İkinci el araç satışlarında bazı kötü niyetli satıcıların, geçmiş tarihli ekspertiz raporlarını yapay zekâ destekli yazılımlarla değiştirdiği belirtiliyor. Bu yöntemle motor arızaları, boyalı ve değişen parçalar gibi önemli ayrıntıların gizlenebildiği, rapor tarihlerinin ise güncelmiş gibi gösterilebildiği ifade ediliyor. Sahte belgelerle araç satın alan vatandaşlar, satış sonrasında beklenmedik arızalarla ve ciddi maddi kayıplarla karşılaşabiliyor.
Oto ekspertiz merkezi işletmecisi Nihat Peldek, alıcıların satıcı tarafından sunulan raporlarla yetinmemesi gerektiğini belirterek yapay zekâ aracılığıyla hazırlanan belgelerin gerçeği yansıtmayabileceğini söyledi. Peldek, bazı raporlarda küçük kusurların bırakılarak belgenin daha inandırıcı gösterilebildiğine dikkat çekti.
Peldek, “Araçlarını kendileri almadan önce kendi kontrollerini yaptıktan sonra muhakkak bir ekspertize götürsünler. Yapay zekâ çok geliştiği için satıcı kötü niyetli olabilir. Oradaki eski ekspertiz raporunu çekip onun görselini hatasız olarak ya da birkaç kusurunu kapatabilecek şekilde yapay zekâda yeni bir rapor yaptırıyor. Vatandaş ‘Bu güvenilir bir firmada ekspertiz yaptırmış’ deyip ekspertize sokmadan aracı satın alabiliyor. Bu da sonradan mağduriyet yaşamalarına neden oluyor” dedi.
Ekspertiz işleminin yalnızca dijital belgeler üzerinden değerlendirilemeyeceğini vurgulayan Peldek, aracın farklı alanlarda uzmanlaşmış kişiler tarafından fiziki olarak incelenmesi gerektiğini ifade etti. Motor, kaporta, mekanik aksam, hava yastıkları, kilometre ve elektronik sistemlerin ayrı ayrı kontrol edilmesinin önemine değinen Peldek, araç satın alınmadan bir gün önce veya mümkünse aynı gün güncel ekspertiz yaptırılmasını tavsiye etti.
Araç Geçmişi Ve Bakım Kayıtları İncelenmeli
İkinci el araç alırken yalnızca ekspertiz raporunun yeterli olmadığını belirten Peldek, hasar geçmişi, kilometre bilgileri ve bakım kayıtlarının da ayrıntılı şekilde araştırılması gerektiğini söyledi. Aracın daha önce kaç kişi tarafından kullanıldığı, hangi servislerde bakım gördüğü, son bakım tarihinin ne olduğu ve işlemlere ilişkin faturaların bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi gerektiğini kaydetti.
Peldek, özellikle kilometre bilgilerinin ve bakım belgelerinin doğrulanmasına dikkat çekerek triger kayışı gibi önemli parçaların bakım geçmişinin belgeler üzerinden incelenmesini önerdi. Aracın hasar kaydı, değişen parçaları, geçmiş kilometre bilgileri ve yedek anahtarının bulunup bulunmadığının da satın alma kararında dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
Kışlık Bakım Ve Antifriz Uyarısı
Araçların mevsimsel bakımlarının da ihmal edilmemesi gerektiğini belirten Peldek, kış ayları öncesinde lastiklerin, motor yağının, kayışların ve antifriz seviyesinin kontrol edilmesini tavsiye etti. Daha önce antifriz kullanılmamış araçlara sonradan antifriz eklenmesinin bazı durumlarda mevcut tıkanıklıkları ortaya çıkararak su kaçaklarına yol açabileceğini belirten Peldek, bu tür sorunların motorun hararet yapmasına neden olabileceğini söyledi.
Araçta kullanılan yağ ve antifrizin uygun özelliklerde olması, bakımların doğru şekilde yapılması ve servis kayıtlarının doğrulanması gerektiğini vurgulayan Peldek, alıcıların satıcının beyanlarıyla yetinmemesi gerektiğini dile getirdi.
Peldek, ikinci el araç alacak vatandaşlara son olarak şu uyarıda bulundu: İlan sitelerinde paylaşılan ekspertiz raporları yeni tarihli olsa bile doğrudan güvenilir kabul edilmemeli. Araç, satın alma işleminden önce alıcının kendi seçtiği, güvendiği ve bağımsız bir ekspertiz merkezinde yeniden incelenmeli. Böylece olası kusurların önceden tespit edilmesi ve maddi mağduriyetlerin önüne geçilmesi hedeflenmeli.
