Tek Kullanımlık Plastikler Yasaklanıyor

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, çevre kirliliğiyle mücadele kapsamında tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımını sınırlandıracak yeni bir düzenlemeyi hayata geçirmeye hazırlanıyor. Yeni yönetmelikle plastik çatal, bıçak, kaşık, tabak, pipet ve köpük yemek kapları gibi birçok ürünün piyasaya arzı sona erecek.
Sıfır Atık Hareketi kapsamında Depozito Yönetim Sistemi ile içecek ambalajlarının geri dönüşümünü teşvik eden Bakanlık, plastik kirliliğini azaltmak için yeni bir adım daha atıyor. Hazırlanan düzenleme ile plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu, tabaklar, genleştirilmiş polistiren (EPS) köpük gıda kapları, içecek kapları ve bardakları, plastik çubuklu kulak pamukları ve pipet gibi tek kullanımlık ürünlerin piyasaya sürülmesi yasaklanacak.
Bilimsel verilere göre dünya genelinde üretilen plastiklerin yaklaşık yüzde 40’ını tek kullanımlık plastikler oluşturuyor. Yetersiz atık yönetimi nedeniyle bu ürünlerin önemli bir bölümü doğaya karışırken, denizlerdeki çöplerin yaklaşık yüzde 80’ini de tek kullanımlık plastik ürünler ve plastik içeren balıkçılık ekipmanları oluşturuyor.
Bakanlık tarafından hazırlanan düzenleme kapsamında vatandaşların bu ürünler yerine cam, porselen, ahşap ve karton gibi doğa dostu alternatiflere yönlendirilmesi hedefleniyor. Bu adım, daha önce yayımlanan 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı ile Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası doğrultusunda atılıyor.
Yeni düzenlemede ayrıca kısmen plastikten üretilen içecek bardakları ve gıda kapları, kargo poşetleri, ıslak mendiller ve yüzey temizleme havluları gibi ürünler için de kısıtlama ve işaretleme uygulamalarının hayata geçirilmesi planlanıyor.
Yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle birlikte yıllık yaklaşık 1,5 milyon ton karbondioksit eş değerinde karbon salımının önlenmesi ve yaklaşık 1,5 milyar lira atık yönetim maliyetinden tasarruf edilmesi hedefleniyor. Taslak yönetmeliğin kısa süre içinde sektör temsilcileri ve ilgili sivil toplum kuruluşlarının görüşüne sunulması bekleniyor.
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yapılan araştırma da toplumun büyük bölümünün bu adımı desteklediğini ortaya koydu. Araştırmaya göre vatandaşların yüzde 77’sinden fazlası tek kullanımlık plastiklerin daha az kullanılmasını desteklerken, önemli bir kısmı da plastik ürünler yerine kağıt, karton, ahşap ve metal gibi alternatiflerin kullanılmasını olumlu karşılıyor.