Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ayşe Derya Buluş, çocukluk çağında giderek yaygınlaşan obeziteye karşı ailelerin ve okulların önemli sorumluluklar üstlenmesi gerektiğini söyledi. Buluş, sağlıklı beslenme alışkanlıklarının erken yaşta kazandırılması, ekran süresinin sınırlandırılması ve çocukların fiziksel aktiviteye yönlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Çocukluk çağı obezitesinin son yıllarda önemli bir halk sağlığı sorunu haline geldiğini ifade eden Prof. Dr. Buluş, obezitenin temelinde alınan enerjinin harcanan enerjiden fazla olmasının bulunduğunu kaydetti. Yüksek kalorili ve sağlıksız beslenme ile hareketsiz yaşam tarzının çocuklarda fazla kilo ve obezitenin başlıca nedenleri arasında yer aldığını belirtti.
Türkiye'de çocukluk çağında fazla kilo ve obezitenin arttığına dikkat çeken Buluş, her dört çocuktan birinin fazla kilolu veya obez olduğunu ifade ederek, obezitenin yalnızca tedavisine değil, önlenmesine de önem verilmesi gerektiğini söyledi.
Aile öyküsünün de obezite açısından önemli bir risk faktörü olduğunu belirten Buluş, bununla birlikte çocukluk çağı obezitesinin önemli bir bölümünün beslenme alışkanlıkları ve yetersiz fiziksel aktiviteyle ilişkili olduğunu dile getirdi.
Sağlıklı beslenme alışkanlıklarının mümkün olduğunca erken yaşlarda kazandırılması gerektiğini vurgulayan Buluş, özellikle bebeklik dönemindeki beslenmenin önemine işaret etti. İlk 6 ay yalnızca anne sütüyle beslenmenin çocukluk çağı obezitesinin önlenmesinde önemli olduğunu belirten Buluş, yüksek protein içeren mamalar, şekerli gıdalar, paketli ürünler ile hazır ve hızlı tüketilen yiyeceklerden mümkün olduğunca uzak durulmasını önerdi.
Ailelerin çocukların beslenme düzeninde belirleyici bir role sahip olduğunu ifade eden Buluş, evde hazırlanan taze ve dengeli öğünlerin tercih edilmesini, şekerli içecek ve tatlı tüketiminin ise sınırlandırılmasını tavsiye etti.
Çocukların uzun süre televizyon, tablet, telefon ve bilgisayar karşısında vakit geçirmesinin de obezite riskini artırabileceğini belirten Buluş, ekran süresi arttıkça fiziksel aktivitenin azalabildiğini söyledi. Ekran karşısında sağlıksız yiyecek ve içecek tüketiminin de artabileceğine dikkat çeken Buluş, çocukların açık havada oyun oynamaya ve hareket etmeye teşvik edilmesi gerektiğini kaydetti.
Okullara da önemli görevler düştüğünü belirten Buluş, uygun hava şartlarında beden eğitimi derslerinin mümkün olduğunca açık alanda yapılmasını önerdi. Teneffüslerde çocukların oyun oynamalarının ve hareket etmelerinin teşvik edilmesi gerektiğini ifade eden Buluş, okullarda fiziksel aktivite alışkanlığının desteklenmesinin obeziteyle mücadelede önemli olduğunu söyledi.
Ailelerin de çocuklarına örnek olması gerektiğini vurgulayan Buluş, ebeveynlerin çocuklarıyla birlikte yürüyüş yapabileceğini ve açık havada çeşitli aktiviteler gerçekleştirebileceğini belirtti. Haftada birkaç gün 20-30 dakikalık tempolu yürüyüş gibi basit egzersizlerin ailece yaşam tarzına dönüştürülebileceğini ifade etti.
Çocukluk çağı obezitesinin yalnızca kilo fazlalığından ibaret olmadığını belirten Buluş, bu durumun ilerleyen süreçte çeşitli sağlık sorunlarına zemin hazırlayabildiğini söyledi. Obezitenin çocukların psikososyal yaşamını da etkileyebileceğini ifade eden Buluş, akranları tarafından dışlanan veya olumsuz tutumlarla karşılaşan çocukların içe kapanabileceğini ve fiziksel aktivitelerinin daha da azalabileceğini kaydetti.
Çocukların hareketlerinin azalması, evde daha fazla vakit geçirmeleri ve beslenme düzenlerinin bozulmasının bir kısır döngü oluşturabileceğini belirten Buluş, obeziteyle mücadelede çocukların sosyal hayata katılımının, fiziksel aktivitelerinin artırılmasının ve psikososyal açıdan desteklenmesinin önemine dikkat çekti.
Obezitenin önlenmesinin tedavisi kadar önemli olduğunu vurgulayan Buluş, ailelerin, sağlık çalışanlarının ve okulların bu konuda birlikte hareket etmesi gerektiğini söyledi. Fazla kilolu veya obez olduğu düşünülen çocukların ihmal edilmemesi gerektiğini belirten Buluş, çocukların gerekli tetkik ve tedavi açısından bir sağlık kuruluşunda değerlendirilmesi çağrısında bulundu.
