Sayıştay Başkanlığı tarafından yayımlanan Tatvan Belediyesinin 2025 yılı denetim raporunda mali yönetim, personel istihdamı, ihale işlemleri, belediye gelirleri ve imar uygulamalarına ilişkin 62 ayrı bulguya yer verildi. Raporda personel giderlerinin yasal sınırı aşması, belediye alacaklarının yeterince tahsil edilememesi, minibüs hatlarının 49 yıllığına ihale edilmesi ve Tatvan Su Parkı'nın 77 milyon liralık satış işlemi öne çıktı.

Ekim 2026 tarihli denetim raporunda Tatvan Belediyesinin mali tabloları, bütçe uygulamaları ve kurumsal işleyişi mercek altına alındı. Toplam 62 tespitin 7'si mali tabloların denetim görüşünü etkileyen bulgulardan, 55'i ise diğer denetim tespitlerinden oluştu. Sayıştay, belediyenin iç kontrol sisteminin mevzuata uygun şekilde oluşturulmadığını da belirledi.

Belediyenin 2025 yılı bütçesi 1 milyar 385 milyon 410 bin lira olarak açıklanırken, yıl içerisinde 1 milyar 381 milyon 238 bin lira harcama yapıldı. Böylece bütçe giderlerinin gerçekleşme oranı yüzde 99,70 oldu. Net bütçe geliri ise 1 milyar 385 milyon 149 bin liraya ulaştı. Harcamalar arasında 141 milyon 57 bin liraya çıkan faiz giderleri dikkat çekti. Bu tutar, faiz giderleri için ayrılan ödeneğin yüzde 126,96'sına karşılık geldi. Mal ve hizmet alımları için yapılan harcama ise 748 milyon 718 bin lira olarak kaydedildi.

Bitlis’te bugün yağmur bekleniyor: Sıcaklık 12 dereceye kadar çıkacak
Bitlis’te bugün yağmur bekleniyor: Sıcaklık 12 dereceye kadar çıkacak
İçeriği Görüntüle

Denetimde öne çıkan başlıklardan biri de belediyenin personel giderleri oldu. Belediye şirketinde çalışanlar da hesaba katıldığında toplam personel maliyetinin 541 milyon 456 bin liraya yükseldiği belirlendi. Mevzuatta yüzde 40 olarak belirlenen personel gideri sınırının yüzde 46,55'e çıktığı rapora yansıdı. Yasal sınırın aşılmasına rağmen yıl içerisinde 9 yeni personelin istihdam edildiği ve bu alımlar için ilgili bakanlıktan gerekli iznin alınmadığı tespit edildi. Ayrıca belediye şirketi çalışanlarından bazılarının zabıta ve itfaiye personeli olarak görevlendirildiği, memurların yürütmesi gereken sürekli kamu hizmetlerinde işçi statüsündeki personelin çalıştırıldığı belirtildi.

Tatvan Belediyesinin gelirlerini tahsil etme performansı da denetim kapsamında değerlendirildi. İncelenen gelir kalemlerinde 532 milyon 48 bin liralık tahakkuka karşılık 228 milyon 879 bin lira tahsilat yapılabildi. Böylece tahsilat oranı yüzde 43,01'de kaldı. Kanalizasyon harcamalarına katılma payında bu oran yüzde 13,69, su tesisleri harcamalarına katılma payında yüzde 14,28, idari para cezalarında ise yüzde 12,17 olarak gerçekleşti. Su hizmetlerinde ise 63 milyon 618 bin liralık tahakkuk karşılığında 34 milyon 446 bin lira tahsil edildi. Sayıştay, belediyenin alacaklarını zamanında takip etmesi ve tahsilat işlemlerini etkin biçimde yürütmesi gerektiğini vurguladı.

Toplu ulaşım alanındaki minibüs hatlarının işletme hakkına ilişkin işlem de raporda yer aldı. Belediye tarafından İçişleri Bakanlığı kararı alınmadan encümen kararıyla hatların 49 yıllığına imtiyaz yoluyla ihale edildiği belirlendi. Sayıştay, bu uygulamanın ilgili mevzuata uygun olmadığına işaret ederek işletme hakkının yasal düzenlemeler ve yargı kararları doğrultusunda verilmesi gerektiğini bildirdi. Denetim sonrasında konunun belediye meclisine taşındığı ve araştırma komisyonu kurulmasının kararlaştırıldığı da raporda belirtildi.

Raporda geniş yer ayrılan bir diğer konu ise Tatvan Su Parkı ve sosyal tesislerinin satış işlemi oldu. İmara aykırılık gerekçesiyle 6 Eylül 2019 tarihinde mühürlenen tesis hakkında 7 Mart 2024'te yıkım kararı alındığı hatırlatıldı. Buna rağmen işletmeye geçici iş yeri açma ve çalışma izni verildiği, izin süresi sona ermesine karşın kullanımın devam ettiği tespit edildi. Tesisin bulunduğu arazi için 60 milyon lira, yapı için 16 milyon 628 bin 857 lira muhammen bedel belirlendi. Taşınmazın toplam 77 milyon lira bedelle kiracı şirkete satılmasının kararlaştırıldığı aktarıldı. Sayıştay, yapılaşmaya kapalı bölgede bulunan ve hakkında yıkım kararı alınan yapının satışa konu edilmesini mevzuata aykırı değerlendirerek işlemin iptal edilmesi gerektiğini bildirdi.

Sahipsiz sokak hayvanlarına yönelik hizmetler de denetimden geçti. Belediyenin kesinleşmiş son bütçe gelirinin 808 milyon 199 bin lira olduğu belirtilen raporda, mevzuat gereği bu tutarın binde 5'i oranında, yaklaşık 4 milyon 40 bin liranın hayvanların toplanması ve bakımı için ayrılması gerektiği ifade edildi. Ancak 2025 yılı bütçesinde bu amaçla yalnızca 550 bin lira ödenek ayrıldığı ve sahipsiz hayvanlara yönelik görevlerin yerine getirilmediği kaydedildi.

İhale ve taşınmaz işlemlerinde de çeşitli usulsüzlük ve mevzuata aykırılık tespitleri sıralandı. Aynı nitelikteki ihtiyaçların doğrudan temin limitinin altında kalacak şekilde parçalara bölündüğü, bazı ihalelerde gerekli koşullar oluşmadan pazarlık usulünün uygulandığı ve Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan yüzde 10'luk ödenek sınırının aşıldığı belirtildi. Ayrıca belediyeye ait bazı taşınmazların 10 yıldan uzun süreyle kiraya verilmesi ve taşınmaz satışlarında belediye başkanına genel yetki tanınması da rapordaki bulgular arasında yer aldı.

İmar uygulamalarına ilişkin incelemelerde ise plan değişikliklerinden kaynaklanan değer artışlarının tahsil edilmemesi, ruhsatsız veya ruhsat eklerine aykırı yapılaşmaya karşı yaptırımların yeterince uygulanmaması ve yağmur suyu hatlarının ayrıştırılmasının tamamlanmaması gibi eksiklikler tespit edildi. Güneş enerji santralinin herhangi bir müdürlükle ilişkilendirilmemesi nedeniyle bakım ve fatura kontrollerinde aksaklıklar yaşandığı da rapora yansıdı.

Sayıştay, belediyenin kurumsal denetim mekanizmalarında da eksiklikler bulunduğunu belirledi. Performans programının hazırlanmaması, kurumsal risklerin tanımlanmaması, risk değerlendirmelerinin yapılmaması ve ön mali kontrol yönergesinin bulunmaması bu eksiklikler arasında sıralandı. Ayrıca Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı'nın hazırlanmadığı ve belediyede iç denetim biriminin kurulmadığı ifade edildi.

Raporda, tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için belediyenin ilgili alanlarda gerekli işlemleri yapacağını bildirdiği aktarıldı. Sayıştay denetimi sonucunda mali disiplinin sağlanması, belediye gelirlerinin tahsil edilmesi, personel ve ihale süreçlerinin mevzuata uygun yürütülmesi ile kamu kaynaklarının etkin kullanılması gerektiği vurgulandı.

Kaynak: İHA