Son zamanlarda eğitim camiasının en çok tartıştığı konuların başında öğretmen önlüğü geliyor. Millî Eğitim Bakanlığının yayımladığı son genelge ve yazılarla birlikte önlük meselesi, bir tavsiyenin ötesine geçerek eğitim gündeminin önemli başlıklarından biri hâline geldi. Hatta önlüğün ölçüsünden modeline kadar ayrıntıların tartışıldığı bir noktaya geldik.
Oysa eğitim gibi geleceğimizi doğrudan ilgilendiren bir alanda asıl konuşmamız gereken mesele, neyin giyileceğinden çok eğitimin nereye gittiğidir.
2012 yılında yine Millî Eğitim Bakanlığı tarafından öğrenciler için tek tip kıyafet zorunluluğu kaldırılmış, belirli sınırlar ve şartlar içerisinde kıyafet serbestliği getirilmişti. Ancak uygulamada ortaya çıkan bazı sorunlar nedeniyle bu karar daha sonra yeniden değiştirildi.
Bugün ise benzer bir tartışmayı öğretmenler üzerinden yaşıyoruz.
Şahsi kanaatim, öğretmenin tek tip kıyafet giymesinden ziyade neyi giymemesi gerektiğinin açık ve anlaşılır şekilde ortaya konulmasıdır. Yönetmelikler günümüz şartlarına göre yeniden değerlendirilebilir. Eğitim ortamının ciddiyetini, öğretmenin temsil sorumluluğunu ve okul kültürünü korumak kaydıyla daha çağdaş ve uygulanabilir bir düzenleme yapılabilir.
Çünkü eğitimde mesele sadece kıyafet değildir.
Gündemimizi suni tartışmalara hapsetmeyelim
Aslında Millî Eğitim Bakanlığının son dönemde yaptığı, takdir edilmesi gereken güzel çalışmalar da var.
Gazze'de yaşananlara yönelik duyarlılık oluşturmak, çocukların barış mesajlarını gökyüzüne taşımalarını sağlamak amacıyla 14-18 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirilecek “Uçurtmalar Vurulmasın, Gökyüzü Çocuklara Kalsın” etkinliği bunlardan biri.
Çocuklarımızın savaşın, acının ve çatışmaların olmadığı bir dünyada büyümesi gerektiğini anlatan böylesi anlamlı bir etkinliğin, maalesef önlük tartışmalarının gölgesinde kalması üzücüdür.
Bizim yaklaşımımız ise nettir.
Hayra motor, şerre fren.
Yapılan doğru işleri desteklemeli, yanlış gördüklerimizi de yapıcı bir şekilde ifade etmeliyiz. Ne her şeye karşı çıkmak ne de yapılan her şeyi sorgulamadan kabul etmek doğru. Eğitimde ihtiyacımız olan şey akıl, istişare ve ortak faydadır.
Yeni eğitim-öğretim yılı başlarken enerjimizi suni gündemlere değil, eğitimin gerçek sorunlarına harcamalıyız.
Bugün eğitim sistemimizin en önemli sorunlarından biri, bazı bölgelerde ciddi öğretmen açığı yaşanırken bazı bölgelerde öğretmen fazlalığının bulunmasıdır.
Bakanlığımız elbette bu sorunun çözümü için çeşitli tedbirler almaktadır. Ancak sistemin kendi içerisinden gelen biri olarak şunu açıkça ifade etmek gerekir:
Dezavantajlı bölgelere atanan öğretmenlerin o bölgelerde kalmasını sağlayacak güçlü teşvik mekanizmalarına ihtiyaç vardır.
Özellikle dezavantajlı bölgelerde görev yapan öğretmenlere yönelik ekonomik ve sosyal iyileştirmeler yapılmalıdır.
Son dönemde yürürlüğe giren düzenlemelerle birlikte ek tazminat ve diğer özlük haklarında bazı iyileştirmeler yapılmıştır. Ancak aynı mesleği yapan, biri mesleğe yeni başlamış diğeri 20 yılını doldurmuş iki öğretmen arasındaki ekonomik farkın çok daha makul ve hakkaniyetli bir yapıya kavuşturulması gerektiği kanaatindeyim.
Çünkü mesele yalnızca öğretmeni o bölgeye göndermek değildir.
Mesele, öğretmeni orada tutabilmektir.
Bölgeye gelen öğretmen zaman içerisinde ister istemez batıya gitmenin yollarını arıyorsa, o bölgelerde eğitimde sürdürülebilirliği sağlamak mümkün değildir.
Üstelik yerel öğretmenlerin de çocuklarına daha iyi eğitim imkânı sunabilmek amacıyla batıya gitme isteği buna eklenince, bazı bölgeler adeta bir “dipsiz kuyuya” dönüşmektedir.
Bu tabloyu değiştirmek mümkündür.
Bugün öğretmenler sadece ders anlatmanın değil, giderek artan iş yükünün, bürokratik işlemlerin ve eğitimde yaşanan disiplin sorunlarının da yükünü taşıyor.
Bir öğretmenin asli görevi öğrencisine nitelikli eğitim vermektir. Ancak öğretmen; sürekli değişen uygulamalar, evrak ve raporlama yükü, sosyal etkinlikler, nöbetler, rehberlik çalışmaları ve farklı idari sorumluluklarla karşı karşıya kalabiliyor.
Bunun yanında öğretmene yönelik şiddet ve itibarsızlaştırma da artık ciddi biçimde ele alınması gereken bir sorun. Öğretmenin sınıfta otoritesini ve saygınlığını koruyamadığımız bir eğitim sisteminden başarı beklemek kolay değildir.
Özellikle ek ders ücretleri konusunda ciddi bir iyileştirmeye ihtiyaç olduğu kanaatindeyim. Öğretmenin emeğinin karşılığını alabilmesi, eğitim sisteminin niteliği açısından da önemlidir.
Bugün ek ders karşılığı görev yapan öğretmenler ve usta öğreticiler açısından da benzer bir sorun yaşanmaktadır. Ek ders katsayısının artırılması, hem ek ders karşılığı görev yapan öğretmenlerin hem de usta öğreticilerin ekonomik olarak rahatlamasına katkı sağlayacaktır.
Öğretmenini ekonomik olarak huzursuz eden bir sistemden, öğrencisine tam anlamıyla odaklanmasını beklemek kolay değildir.
Öğretmenin kariyer basamakları, liyakat, çalışma şartları, barınma imkânları ve özlük hakları da bütüncül şekilde ele alınmalıdır.
Çünkü öğretmenin huzuru, doğrudan eğitimin kalitesine yansır.
Bütün bunların yanında eğitim yalnızca akademik başarıdan ibaret değildir.
Eğitim; bilgiyle birlikte ahlak, sorumluluk, kişilik ve medeniyet kazandırma işidir.
Eğitim; öğrenciyi sadece akademik olarak başarılı hâle getiren bir süreç değildir.
Eğitim aynı zamanda ahlak, sorumluluk, kişilik, karakter ve medeniyet inşa etme sürecidir.
Yarının Türkiye'sini emanet edeceğimiz çocuklarımızı bu değerlerden uzak yetiştiremeyiz.
Bu nedenle son dönemde Bakanlığın üzerinde durduğu aile okulu ve veli eğitimleri gibi çalışmaların daha da geliştirilerek devam etmesi gerektiğini düşünüyorum.
Çünkü okul tek başına yeterli değildir.
Veli, öğrenci ve okul…
Bunlar eğitim masasının üç ayağıdır.
Bir ayağı eksik olan masanın ayakta durması mümkün değildir.
Çocuğun eğitiminde okulun sorumluluğu ne kadar büyükse, ailenin sorumluluğu da o kadar büyüktür. Bu nedenle eğitim politikalarının merkezine aileyi de alan çalışmaların artırılması, eğitimde kalıcı başarı açısından son derece önemlidir.
Öğretmen açığını, bölgesel dengesizliği, öğretmenin özlük haklarını, ek ders ücretlerini, öğrencinin ahlaki ve akademik gelişimini, velinin eğitim sürecindeki rolünü hep birlikte konuşmalıyız.
Eleştirelim, sorgulayalım, gerektiğinde itiraz edelim.
Ama bunu yaparken eğitim gibi millî bir meselede birbirimizi tüketmeden, ortak geleceğimizi düşünerek hareket edelim.
Çünkü bugün attığımız her adım, yarının Türkiye'sini şekillendirecek.
2026-2027 eğitim-öğretim yılının öğretmenlerimiz, öğrencilerimiz, velilerimiz ve ülkemiz için hayırlara vesile olmasını diliyorum.
Nihat GÜNDOĞAN
Mil Maarifsen Bitlis İl Temsilcisi
