Bitlis’in Hizan ilçesinde dik yamaçlara üst üste inşa edilen 300 yıllık tarihi taş evler, derin mimari sırları ve büyüleyici manzarasıyla Türkiye'nin saklı kültür miraslarından biri olarak parıldıyor. Göz alıcı silüetiyle İsviçre dağ köylerini gölgede bırakan bu asırlık yapılar, hem mühendislik dehasıyla hem de doğayla kurduğu kusursuz uyumla görenleri kendine hayran bırakıyor.
DOĞAL MÜHENDİSLİK: TEK BİR ÇİVİ BİLE KULLANILMADI
Hizan’ın dik coğrafyasında, yemyeşil vadilerin arasına gizlenen bu tarihi evlerin en büyük sırrı, tamamen harçsız ve çivisiz olarak inşa edilmiş olmalarında yatıyor. Bölgedeki nehir yataklarından toplanan özel taşların, ahşap hatıllarla birbirine kilitlenmesiyle yükselen bu yapılar, adeta doğanın bir parçası gibi duruyor. Bir evin damı, bir üstteki evin bahçesi ya da avlusu olacak şekilde tasarlanan bu dikey mimari, Anadolu insanının zorlu coğrafi koşullara karşı geliştirdiği mühendislik zekasını gözler önüne seriyor.
YÜZYILLARA MEYDAN OKUYAN AKILLI MİMARİ
Hizan taş evlerinin sadece görselliğiyle değil, işlevselliğiyle de döneminin çok ötesinde bir mimari anlayışa sahip olduğu biliniyor. Bölgedeki sert kış şartlarına ve kavurucu yaz sıcaklarına karşı doğal bir koruma kalkanı oluşturan bu taşlar, evlerin içinin kışın sıcak, yazın ise serin kalmasını sağlıyor. Pencere açıklıklarından oda konumlandırmalarına kadar her detay, güneş ışığından ve rüzgar yönünden maksimum fayda sağlayacak şekilde hesaplanmış durumda.
